Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven
Uw zoekacties: Archiefinventaris Missiezusters van O.L. Vrouw van Afrika
xAR-P017 SA Archiefinventaris Kruisherenklooster St. Agatha
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

AR-P017 SA Archiefinventaris Kruisherenklooster St. Agatha
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding
I Geschiedenis van de archiefvormer
AR-P017 SA Archiefinventaris Kruisherenklooster St. Agatha
Inleiding
I Geschiedenis van de archiefvormer
Omstreeks 1300 werd in Cuijk langs de Maas een kapelletje gebouwd ter ere van de H. Agatha, beschermvrouwe tegen natuurrampen. In 1371 werd de kapel geschonken aan de Orde van het H. Kruis, oftewel de kruisheren. Deze orde was rond 1210 ontstaan in Hoey (nabij Luik).
Kruisheren zijn zogenaamde reguliere kanunniken: kloosterlingen die de eredienst verzorgen in een kerk en die pastorale taken uitoefenen in de omgeving. In 1371 trok een drietal kruisheren vanuit Asperen naar Sint Agatha. Zij bouwden naast de kapel een klooster. Het aantal kloosterlingen groeide snel en door schenking en aankoop nam het grondbezit van het klooster gestaag toe. Vanuit Sint Agatha werden kloosters in Venlo en Kerniel gesticht.
Reeds in de beginjaren van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) viel het klooster ten prooi aan plundering en verwoesting. Met uitzondering van een aantal broeders verlieten de kruisheren tijdelijk het klooster. Ook na 1648 bleef men bijna tweehonderd jaar in een zekere twijfel omtrent de mogelijkheden van het voorbestaan. Veel goederen van het klooster werden door de wereldlijke overheid geconfisqueerd. Na lange onderhandelingen kreeg het convent in 1653 gedaan, dat het zijn voormalige eigendommen als huurder/pachter mocht bewonen en bewerken: er werd een admodiatiecontract gesloten met de overheid. Deze contracten waren voor bepaalde tijd en dienden keer op keer te worden vernieuwd. Daarnaast bepaalden de wereldlijke overheden verschillende keren dat er in het klooster geen nieuwe leden mochten worden opgenomen.
In 1840 kwam een ommezwaai toen koning Willem II aan kloosters toestemming gaf om nieuwe leden aan te nemen. Hierdoor werd een nieuw toekomstperspectief geopend. Het klooster maakte in de daaropvolgende honderd jaar een nieuwe bloeiperiode door. Tijdens de Reformatie en de Franse Tijd waren alle kruisherenkloosters buiten Nederland verdwenen. Sint Agatha werd het nieuwe moederhuis, waar de magister-generaal gehuisvest was en van waaruit nieuwe stichtingen tot stand kwamen. Er werden kloosters geopend in België, Duitsland, Amerika, Brazilië, Kongo (vanuit België) en Indonesië. Van 1855 tot 1957 woonde de magister-generaal in Sint Agatha (daarna achtereenvolgens in Amersfoort en Rome) en tot ca. 1970 was Sint Agatha opleidingshuis.
Rond 1960 liepen nieuwe toetredingen sterk terug waardoor een deel van de kloostergebouwen leeg kwam te staan. Na enkele tijdelijke oplossingen voor dit probleem werd rond 2000 besloten tot de vestiging van het Erfgoedcentrum voor Nederlands Kloosterleven op deze plek.
II Geschiedenis van het archief
III Voorwaarden voor het gebruik van het archief
Inventaris
Kenmerken
Datering:
1371-heden
Oudste en jongste stuk:
1315/2007
Archiefvormer:
Kruisheren
Omvang in meters:
15 + charters in kluis
Auteur:
Douma, H.; Jaegers, D.
Openbaarheid:
Het archief kan worden ingezien na toestemming van de eigenaar
Categorie:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS